september 1944

 

 

Aflevering 86

Breda is gevallen
Bron: Dagboek van Adrie Meindersma, 5 september 1944
‘Dinsdag 5 september. Het eerste bericht dat we vanmorgen hoorden was dat Breda is gevallen. Prins Bernhard bevindt zich reeds in de stad. (…)’

5 September 1944 was de dag van het gerucht als zouden, na ruim vier jaar bezetting, de eerste geallieerde troepen de Nederlandse grens zijn gepasseerd. Het was de dag waarop de meeste mensen hoop kregen en een kleinere groep bang werd dat de oorlog snel voorbij zou zijn. De geruchten zorgden voor chaotische taferelen. De dag zou dan ook al snel bekend worden als Dolle Dinsdag. Hoe verliep de 5de september in Friesland? Deze speciale editie van Friesland Zoals Het Was is geheel gewijd aan wat Dolle Dinsdag in deze provincie teweeg heeft gebracht.

Reacties: 0
Drama in Sint Nicolaasga
Bron: Fries Fotoarchief, fotonr. 6135
Uit het onderzoek is komen vast te staan dat bedoelde personen (Berend Julius en Johannes Prins uit Veenwouden en Jacobus Gaastra uit Sneek) door verschillende schotwonden waren gedood.

Op de foto Berend Julius, één van de drie slachtoffers. Geïnteresseerd in het dramatische verhaal achter deze foto? Klik dan op Lees meer …

Reacties: 0
NSB-vrouwen en hun kinderen vertrokken
Bron: Dagboek van Adrie Meindersma, 6 september 1944
Woensdag 6 september. Hedenmorgen om 5 uur zijn alle NSB-vrouwen en Rijks Duitse vrouwen met hun kinderen uit Leeuwarden en Huizum vertrokken. Ze gaan naar Hannover en worden hier in kampen ondergebracht. Vannacht is de spoorbrug bij Franeker gebombardeerd. Er rijdt nu geen één trein meer. Ook is de veerboot Staveren-Enkhuizen stilgelegd. Nu is dus de gehele verbinding in ons land verbroken.
Reacties: 0
De frontlijnen in kaart
Bron: Dagboek Keimpe Sikkema, 7 september 1944
Donderdag 7 september. Voor ons van ’t meeste gewicht blijft vooralsnog de Duitse catastrofe in het westen. Hoewel ’t nieuws zeer onvolledig en allerminst overzichtelijk is zal ik trachten door een kaartje de situatie te schetsen.

Reacties: 0
Uitzonderingstoestand
Bron: De Noordoosthoek, 8 september 1944
(…) Elk verzet tegen de bezettende macht wordt overeenkomstig de aan de troepen gegeven bevelen onmiddellijk en op energieke wijze met geweld en wapenen gebroken. (…)
De Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied
Reacties: 0
Belgische commando-eenheid in Leeuwarden
Bron: Dagboek Adrie Meindersma, 14 september 1944
Donderdag 14 september. Vanmorgen zijn hier ± 12 auto’s met Grüne Polizei aangekomen. Het waren alle Franse en Belgische auto’s.

De auteur was hier niet helemaal goed geïnformeerd. Benieuwd naar de werkelijke gang van zaken klik dan op ‘Lees meer …’
Reacties: 1 van 1

Met veel belangstelling deze uitgave van Friesland Zoals Het Was met veel interesse gelezen en toch weer wijzer geworden door de fragmenten uit het....

Coby Baltes (01-09-2014)

Generale repetitie. Dure les van Dollen Dinsdag
Bron: De Gil, 15 september (Collectie VMF)
Onze redacteuren en verslaggevers hebben gedurende de Bevrijdingsweek woeste tochten door het geheele land gemaakt om indrukken op te doen hoe ons volk reageerde op het heugelijke nieuws. Dat het slechts om een generale repetitie ging, wisten zij op dat oogenblik nog niet. Hun gegevens zijn ter redactie geschift en verzameld and here we go!
Reacties: 0
Alle ferfier leit sawat stil
Bron: Verzameling brieven FLMD, aanvraagnummer: DK 44.039
‘Jo scille nou faeks hielendal net mear yn Ljouwert komme, nou’t alle forfier sahwat stilleit en Rottefalle is my in bytsje to fier út ‘e reek. Sadré’t de tastân ginstiger is, sprekke wy inoar wol ris wer, hoopje ‘k’, zo schreef Teake Hoekema op 15 september 1944 vanuit Grou aan Douwe Kalma.
Reacties: 0
Schaarste in Franeker
Bron: Archief Commissaris der Koningin in Friesland, inv.nr. 722
Aanvankelijk was de aanvoer van levensmiddelen en grondstoffen in deze gemeente goed te noemen, doch na 5 september jl. is deze aanvoer minder geworden en thans wordt in deze gemeente noch per spoor, noch per vrachtauto iets aangevoerd. Dit zal ten gevolge hebben, dat de levensmiddelen die op de distributiebonnen verkrijgbaar zijn, schaars zullen worden of niet meer verkrijgbaar zullen zijn.
Reacties: 0
Amerikaanse troepen Duitse grens gepasseerd?
Bron: Het Dokkumer Nieuwsblad, 5 september 1944 (Collectie VMF)
Dinsdag 5 september 1944, ochtendeditie. Britse troepen hebben de Nederlandse grens overschreden en Breda bereikt. Antwerpen in Britse handen. Amerikaanse troepen zouden de Duitse grens gepasseerd zijn.
Reacties: 0
V = Victorie, want Duitschland kraakt aan alle fronten
Bron: Friesche Courant, 7 september 1944 (illegale uitgave)
Hoe saai en dor zijn die weermachtberichten tegenwoordig. Vroeger waren ze veel interessanter en veel geloofwaardiger. Toen werden tenminste heele vijandige vloten en legers opgeruimd. In 1942 werden de laatste resten van het totaal verslagen bolsjewistische leger geliquideerd.
Heusch, ons Volk weet het zoo langzamerhand wel, dat, wanneer “de vijand eenige terreinwinst kon behalen” en “ter besparing van strijdkrachten eenige vooruitspringende frontbochten werden teruggenomen”, dit beteekent, dat de Geallieerde overwinning steeds meer naderbij komt.
Reacties: 0
Voorloopig geen sportwedstrijden
Bron: Nieuwsblad van Friesland, 8 september 1944
Door de afkondiging van den uitzonderingstoestand komen alle sportwedstrijden te vervallen. Het bestuur van den Ned. Voetbalbond heeft reeds meegedeeld, dat de competities voorloopig worden stilgelegd.
Ook de Afdeeling Friesland NVB heeft een dergelijk besluit genomen.
Reacties: 0
Hoe komen wij er levend af?
Bron: Friesche Courant, 7 september 1944
Bij de oplossing moet op logische en reëele wijze rekening zijn gehouden met de tijdsomstandigheden, volkspsyche, bandenschaarschte en verbroken spoorwegverbindingen, terwijl de oplossing niet mag zijn opgebouwd op de basis van Nederlandsche goedaardigheid en verdraagzaamheid.

Benieuwd naar de prijzen en voorwaarden. Klik dan op Lees meer …
Reacties: 0
Autobus door boomtakken gecamoufleerd
Bron: Dagboek Adrie Meindersma, 17 september 1944
’s Avonds was het weer spannend, we hoorden nl. het bericht ‘De bevrijding van Nederland is nabij. Er zijn allemaal parachutisten uitgegooid bij Rijn, Waal en Lek. Het duurt nu niet lang meer’.
Reacties: 0
VoVa-archief verbrand
Bron: Volk en Vaderland, 8 september 1944 (Collectie VMF)
Aan de tienduizenden volksgenooten, vóór- en tegenstanders van de Beweging, met wie onze redactie correspondentie heeft gevoerd, wordt medegedeeld dat wij het geheele archief van ingekomen en uitgegane correspondentie zorgvuldig hebben verbrand. Niemand hoeft dus enige vrees te koesteren, dat …
Reacties: 0
Smeert u ‘m …!?
Bron: De Gil, 15 september 1944 (Collectie VMF)

Reacties: 0
De bevrijding zal nog paar maanden duren
Bron: Dagboek Adrie Meindersma, 28 september 1944
Donderdag 28 september. Vandaag is de strijd bij Arnhem geëindigd. De vooruitgeschoven Engelse troepen alhier hebben zich teruggetrokken. Er zijn zeer vele gesneuveld. Men zegt zelfs 4000. De bevrijding van Nederland zal dus nu nog wel een paar maanden duren.
Reacties: 0
Bij Haarlem en Amsterdam parachutisten?
Bron: Dagboek van Rients Miedema, aanvraagnummer Tresoar Pc 18594/4
Dinsdag 5 september. We hoorden dat ze in Rotterdam al zouden vechten. En dat Arnhem al was gevallen. Bij Utrecht waren parachutisten uitgeworpen. We zaten later op de bank, buiten, tot het ging regenen. Toen: vliegmachines. We holden de straat op: jagers, dacht ik dadelijk, aan het geluid te horen. Ze zwenkten maar tussen Franeker en Leeuwarden door. Iedereen stond op straat.
Reacties: 0
Overleden: Roelof Miedema
Bron: Burgerlijke Stand Idaarderadeel, Overlijdensregister 1944
Op vijf september negentienhonderdvierenveertig ten zestien ure dertig minuten is in de gemeente Idaarderadeel te Grouw overleden: Miedema, Roelof oud zevenentwintig jaren, van beroep leerling-machinist bij de Nederlandsche Spoorwegen …
Reacties: 0
Wat is hier gefotografeerd?
Bron: www.watwaswaar.nl
Benieuwd naar wat het is? Klik dan op Lees meer … voor de hele foto met toelichting.

Reacties: 0
Het gerucht
Bron: Friesche Courant, 6 september 1944
Waar kwam het vandaan?
Maandag had de heele stad het er over en er werd bij verteld dat men het zondag reeds op de harddraversbaan had gehoord dat de geallieerden op Nederlandsch grondgebied stonden. Dinsdag toen het Duitsche weermachtbericht nog sprak van gevechten in het gebied van Antwerpen en Brussel werd men door velen voor niet goed snik gehouden als men niet geloofde dat de geallieerden al in Breda en in Nijmegen zaten.
Reacties: 0
Waarschuwing
Bron: Collectie affiches VMF

Reacties: 0
Duitsch Weermachtbericht
Bron: De Noordoosthoek, 8 september 1944 (Collectie VMF)
Zware gevechten in België en Noord-Frankrijk

Hoofdkwartier van den Führer, 7 september – Het opperbevel van de weermacht deelt mede:
Een vijandelijk bruggenhoofd ten noorden van Antwerpen werd in een tegenaanval uiteengeslagen.
De sterke vijandelijke druk in het gebied van Leuven-Sedan duurt voort. Ten zuidoosten van Sedan drong een gepantserde aanvalsgroep verrassend de stellingen van den vijand binnen en rolde ze op. Er werden gevangenen gemaakt.
Reacties: 0
Oorlog is geen pretje
Bron: Nieuwsblad van Friesland, 8 september 1944
Vele malen heb ik op deze plaats geappelleerd op het nuchtere verstand van onze lezers en gemaand tot bezadigdheid en rust. Ons volk is immers nuchter, is altijd beweerd. Men zou geneigd zijn het tegendeel te gelooven als men thans de houding van een groot deel der menschen gadeslaat. Oorlog is geen pretje en de moderne oorlog een verschrikking. Wat velen vreesden, wat anderen in hun onverstand hoopten, staat nu voor de deur.
Reacties: 0
 
Abonneren
Reageren
Colofon
Archief