maart 1893

 

 

Aflevering 68

Kunstmatig opgewekte electriciteit

Stiens, 27 Maart. Eergisteren avond werden we door de heeren Hommema, van St. Anna-Parochie, in de gelegenheid gesteld, kennis te maken met de werking van kunstmatig opgewekte elektriciteit.
Allereerst werd er op gewezen, wat men onder elektriciteit heeft te verstaan, waarna de samenstelling eener electriseer-machine, vervaardigd volgens de nieuwste constructie en onder gunstige omstandigheden eene vonk van 18 tot 20 cM lengte voortbrengende, verklaard werd. Ook de samenstelling en de werking van de “Leidsche flesch” werd uitgelegd.
Hierna werden verschillende proeven genomen, voornamelijk, om de werking en het groote nut van den bliksemafleider aan te toonen: een scheepje bewoog zich onder een onweerswolk, hier natuurlijk door een geladen conductor voorgesteld, en vloog in brand; onder overgens dezelfde omstandigheden, maar van een afleider voorzien, bleef het ongedeerd. De proef gelukte zoo goed, dat men duidelijk Sint Elmusvuur op de spitsen van den afleider kon waarnemen.
Bij het leiden van den electrischen stroom door een ei, een stuk krijt, een bekertje enz., werden die voorwerpen verlicht. Onder de verdere proeven waren de zoo aardig gevonden “poppendans” en die met het electrische kanon, werkelijk verrassend. Bijzondere vermelding verdient het, dat verschillende der genomen proeven gevonden en de meeste apparaten vervaardigd waren door wijlen den heer R.A. Hommema, opgevoed door den beroemden Arjen Roelofs.
Voor ieder der aanwezigen is het zeker een aangename en leerzame avond geweest.

Meer dan 185 jaar Hommema
In het Friese Hijum trad Arjen Roelofs in 1782 in de voetsporen van de Amerikaanse uitvinder Benjamin Franklin, toen hij tijdens onweer elektrische metingen met een vlieger verrichte. Snel daarna ontwierp hij zijn eerste bliksemafleider die hij op het dak van de ouderlijke boerderij plaatste. Zijn neef Roelof Hessels Hommema kwam als 16- jarige bij hem in de leer. Enkele jaren later nam Roelof Hessels het stokje over en richtte in 1825, te Sint Annaparochie het bedrijf Hommema op.
Bron: website firma Hommema
afbeelding: een "Leidsche fles", zie Wikipedia

Bron: Leeuwarder Courant 29 maart 1893

  • Deze pagina maakt deel uit van Friesland Zoals Het Was, Internetmagazine van Tresoar. Bekijk hier de aflevering van deze maand.
  • Heeft u een foto of ander materiaal bij bovenstaand bericht dan kunt u die (gescand) als bijlage bij een email sturen aan de webmaster. Alléén foto's waarop geen copyright berust worden op de site geplaatst.
  • Heeft u een aanvulling op bovenstaand bericht of anderszins commentaar erop, dan kunt u onderstaande formulier invullen. Uw commentaar wordt na goedkeuring van een medewerker van Tresoar op de website geplaatst en kan dan ook door andere bezoekers worden gelezen.
    Indien u de twee onderstaande hokjes aanvinkt wordt uw naam en email adres bij uw commentaar geplaatst. Mocht u dit niet wensen zorg er dan voor dat beide hokjes niet aangevinkt zijn.

Naam:
E-Mailadres:
Toon uw naam bij uw commentaar
Toon uw e-mail bij uw commentaar
Commentaar (max. 1.000 karakters)
karakters over