Lyts Klein Thialf werd in de tweede helft van de 19e eeuw opgericht als tegenhanger van de later koninklijk geworden ijsclub Thialf. Omdat voor de arme kinderen geen plaats was onder de vlag van het (grote) Thialf, besloot een aantal middenstanders een eigen vereniging op te richten. Uit die tijd dateert de opmerkelijke wedstrijdclausule dat de deelnemers (de ouders hadden geen geld om schaatsen aan te schaffen) ook op sokken aan de meet mogen verschijnen. De door het verloren gaan van de notulen niet bij naam en toenaam bekende oprichters hanteerden verder een eigen, exclusief taalgebruik. Alleen ''ongehuwde mans- en vrouwspersonen beneden de 12 jaar'' genieten recht op deelname.

De Heerenveense ijsclub onderscheidt zich daarmee kleurrijk van de meeste andere uit de voorvorige eeuw daterende ijsclubs in het land, trekt voorafgaande aan de wedstrijden met muziekcorps, bestuur en vaandeldrager voorop ''troch de buorren", betitelt z'n medewerkers als piekeniers en marketentsters, groet eerbiedig het oude vaandel en slaagde er tot nu toe steeds in dankzij spontane giften uit de samenleving de jeugd kosteloos aan de wedstrijden te laten deelnemen. Bovendien beschouwt de club zich als het ''briedplak" van Heerenveens schaatstalent. Sommigen opereerden naderhand succesvol in de internationale lange baansport. Op de Heerensloot werd de allereerste wedstrijdervaring opgedaan.

Niet overtuigd van sterk natuurijs in het lopende winterseizoen bereidt de club voor de vijfde keer wedstrijden op ''keunstiis'' voor. Lyts Klein Thialf besloot in de zeventiger jaren tot deze concessie om het voortbestaan van haar legendarische vereniging voor de toekomst veilig te stellen. Is er gedurende vijf achtereenvolgende winters geen sterk natuurijs geweest dan dient te worden uitgeweken naar het ijsstadion. ''Want'', zo heet het in de aangepaste statuten, ''eltse jonge en famke fan 't Feen moat ien kear yn syn/har jonge libben by Lyts Klein Thialf reedride kinne''.

Zie ook: Jan de Jong, Folklore op houtsjes, 125 jaar Lyts Klein Thialf, 2001 (Sign. C 50990).

Bron: Heerenveense Courant, november 2009