september 1946

 

 

Aflevering 110

Meneer De Boer wuift naar een kennis
Bron: Heerenveense Koerier 2-9-1946
De schrik van Langweer. Het Tribunaal Sneek toog naar Leeuwarden om daar in het interneringskamp voor vrouwen de zaak tegen Friede Nottmeijer en haar echtgenoot, de fruitkweker en veehouder Popke de Boer, te Langweer te behandelen. De Boer's echtgenote lijdt aan een ernstige hartkwaal, vandaar deze buitengewone behandeling. Dit echtpaar stond tijdens de bezetting allerminst gunstig bekend. De "schrik van Langweer" werd Frieda de Boer volgens de getuigen genoemd. Ze hadden dikwijls Duitse militairen aan huis ontvangen en Frieslands Seys-Inquart:"beauftragte" Ross was er kind aan huis. Ook Ross' zoon was er te logeren geweest en er zou ook nog een klacht ingediend zijn bij de Duitsers -in 1940- daar zij niet tevreden waren over de bejegening van de Langweerder ingezetenen, ten gevolge waarvan Gestapo-agenten hadden getracht personen te arresteren. Mevr. De Boer, die zéér nerveus was, had volgens haar zeggen nimmer iemands naam aan de Duitsers doorgegeven. En Ross, wel die kwam enkel om fruit: fruit en steeds meer fruit. Op deze in Duitsland genomen foto bracht De Boer wel de Hitlergroet, maar dat "leek maar zo". Hij wuifde net naar een kennis.
Uitspraak: 1 1/2 internering en ontzegging van de kiesrechten voor beiden.

Reacties: 0
Betoger doodgeschoten bij demonstratie in Amsterdam tegen troepenuitzending
Bron: Heerenveense Koerier 23-9-1946
Dagenlang hadden zekere groepen voorbereidingen getroffen voor een demonstratie tegen de troepenuitzendingen naar Nederlands-Indië. Oproepen waren gericht tot de bevolking om een demonstratie te houden in de buurt van het Beursplein. De Amsterdamse politie greep echter in voor zich een stoet kon formeren. Op enkele plaatsen moest de politie krachtdadig optreden; zelfs vielen er enige schoten. Dit had op de Haarlemmerdijk het noodlottig gevolg, dat een militair, die weigerde aan de sommatie van de militaire politie, om door te lopen, gehoor te geven, werd getroffen.
Reacties: 0
Vakantiegangers
Bron: Nieuw Friesland 7 sept. 1946

Reacties: 0
Kinderen uit Zwitserland terug.
Bron: Heerenveense Koerier 12-9-1946
Met de trein van 17.41 uit Zwolle kwam hier een 40-tal kinderen terug, die, dankzij de bemoeïngen van het "kindercomité Friesland", drie maanden lang in eenvoudige boerengezinnen in Duits-Zwitserland, een liefderijk onderkomen vonden en er een heerlijke vacantie doorbrachten. Het was de kleinen aan te zien hoe zij in deze maanden hebben genoten. "En hoe is het je bevallen?" vroegen wij de 12jarige Martina van Beek uit de Vermeerstraat te Huizum, die door haar ouders van de trein werd gehaald. "Es war herrlich", luidde het antwoord, terwijl de gelukstraantjes haar over de wangen liepen. "En wat vond je daar het mooist?". Prompt volgde het antwoord: "Habe fünf und zwanzig mal auf einem Rosz gesessen". We stonden perplex. Hoe is het mogelijk dat een kind zijn eigen taal niet meer kan spreken, doch die nog wel verstaat. Het geval stond niet op zichzelf. Wij spraken meerdere kleintjes en deden bij allen dezelfde ervaring op, ook, als ze met hun ouders, broertjes of zusjes spraken. Eén uitzondering hoorden we: een meisje werd in het Fries aangesproken en antwoordde eveneens in onvervalst Fries.
Reacties: 0
Indrukwekkend lijstje!
Bron: Heerenveense Koerier 13-9-1946
De 39-jarige kunstschilder uit Oudemirdum, Dirk Kerst Koopmans, is veroordeeld tot een jaar en acht maanden internering, ontzetting uit de beide kiesrechten en ontzegging van het recht openbare ambten te bekleden voor de tijd van 10 jaar. Verdachte bekleedde in de oorlogsjaren in de N.S.B. de functie van verbindingsman van het evacuatiebureau. Hij was lid van de Nederlands-Duitse Kultuurgemeenschap en van de N.V.D. Ook was hij aangesloten bij de stichting Saxo-Frisia en leverde als schilder en publicist bijdragen voor het orgaan "Het Noorder Land". Verder was hij nog abonnee op "De Hamer" en de "Deutsche Zeitung in den Niederlanden" en begunstigend lid van de Germaanse S.S. Een indrukwekkend lijstje!

Reacties: 0
Onstadse verschijnselen, Duitse bukshag
Bron: Heerenveense Koerier 21-9-1946
De toestand waarin een verwoeste wereldstad als Berlijn momenteel verkeert wordt misschien nog het best geïllustreerd door een paar verschijnselen, die schijnbaar weinig om het lijf hebben. Allereerst is daar het wonderlijke feit dat men in de voorzomer in het centrum van oud-Berlijn een ware plaag van wilde konijnen heeft gehad. Dit zachtzinnige, maar vraatzuchtige diertje begon een gevaar te vormen voor de ontelbare aardappel- en groenteveldjes waarmee de Berlijner zijn productieslag levert tegen de honger. Nu bestaat de bodem waarop de stad ligt uit arme zandgrond en is de oogst maar matig. Een ander onstads verschijnsel is die van de "Kippenraucher", in Nederland kenden wij het verschijnsel "bukshag", in Duitsland hoort men, als men op straat een cigaret rookt, voortdurend iemand achter zich lopen. Eens, toen ik in de Nürnburger Strasze een royale Engelse peuk weggaf, stortten zich er drie mensen bovenop. Eén van de drie was een vrouw.
Reacties: 0
De ene Turk is de andere niet
Bron: Leeuwarder Koerier 7-9-1946

Reacties: 0
Een Friesch filmpje
Bron: Leeuwarder Koerier 30-9-1946
In Den Haag is de premiére gegaan van een filmpje "Inke" van den cineast Rudi Hornecker. Het wordt beschreven als een "idylle van water, land en luchten" en speelt o.a. in Friesland (de omgeving van Grouw). Het beeldt het leven van een schipper en diens familie uit. De vertooning had veel succes.
Reacties: 1 van 1

De muzyk by dizze film is makke troch 'Fredy Salten'. Letter soe hy (as Alfred Salten, fan 1955 oant 1969) dirigint wurde fan it Frysk Orkest.

Andrys Stienstra (01-09-2016)

 
Abonneren
Reageren
Colofon
Archief

De zee is weer vrij
Bron: Nieuw Friesland 21-9-1946
Een schip verlaat de haven van Harlingen

Reacties: 0
Luguber aandenken
Bron: Vrije Volk 11-9-1946
Een luguber aandenken aan de hongerwinter. Op het dek van de gelichte Groningen IV staan nog-begroeid met mosselen en wier- de trekkers-fietsen, rammelkasten met anti-plofbanden, precies zoals de doodmoede, uitgehongerde etenhalers ze daar anderhalf jaar geleden neerzetten.

Reacties: 0
Oude sjoel in gevaar
Bron: Nieuw Friesland 21-9-1946
Ja, inderdaad lezer, de bijgaande foto stelt een oud kerkje voor. Het is het enige nog overgebleven dorpssynagoge in Friesland, die van de oude Joodse gemeente in Gorredijk. Het kan bekend zijn dat Friesland vroeger niet alleen joodse gemeenten in de steden telde, maar ook enkele op de dorpen. De synagogen te Heerenveen, Lemmer (begraafplaats te Tacozijl) en Noordwolde waren voor de oorlog echter reeds verdwenen. Ditzelfde lot hadden de stedelijke gemeenten van Bolsward en Workum ondergaan. In 1940 waren er nog sjoelen te Leeuwarden, Sneek, Harlingen en Gorredijk. Terwijl de eerste vrijwel ongeschonden door de oorlog is heengekomen, is die te Sneek grotendeels door de Duitsers vernield (alleen de muren staan nog) en werd de mooie kerk te Harlingen door bominslag totaal vernietigd.

Reacties: 1 van 1

Ik ben gids in de sjoel in Bergen op Zoom en heb contact met de kleindochters van Mozes de Hes, de laatste gazan van Gorredijk (1895-1919). Van 1919....

anje van buuren-meinardi (anjeroerlvanbuurenhetnet.nl) (01-09-2016)

De kultuurpolitiek van de overheid
Bron: Nieuw Friesland 14-9-1946
Wat gebeurt er in Friesland? Wanneer men de lijst van de door de provincie Friesland gegeven subsidies voor kultuurarbeid nagaat moet ieder objectief beoordelaar toegeven, dat er reeds vrij veel wordt uitgegeven. Naast het bedrag van f20.000 per jaar voor restauratie van oude bouwwerken-dat echter soms aanmerkelijk wordt overschreden- staat er f39.000 voor de Prov. Bibliotheek, f2500 voor een ambtenaar aan de Bumabibliotheek, f3700 voor een archiefambtenaar, f2500 voor openbare leeszalen, f2300 voor lektuur ten plattelande, f7000 voor de Fryske Akademy, f9300 voor de Prov. Fryske Underwiisrie, f1500 voor musea, met elkaar is dit een zeer hoog bedrag en wij begrijpen, dat de neiging tot bezuinigingen aanwezig is. Of deze neiging daarom juist is?
Reacties: 0
Gevaar voor Ameland?
Bron: Leeuwarder koerier 21-9-1946
De Amelanders zien momenteel in spanning naar het werken van hun eiland. Zoals de meeste Waddeneilanden brokkelt Ameland in het westen af terwijl het aan de oostkant in omvang toeneemt. De afbrokkeling in het westen geschiedt echter in een tempo, die beangstigend genoemd kan worden. Bij ons bezoek aan Ameland vertelde een Nesser, die zijn eiland zeer goed kent, ons, dat hij vreemd opkeek, toen hij na de oorlog weer het Hollumerstrand bezocht. In de jaren, dat de Duitsers dit bezoek verboden hadden, waren grote stukken weggeslagen. In een paar jaar tijds was wel 300 M. duin verdwenen. Onze foto laat de resten van een Duitse bunker zien, die 2,3 maanden geleden nog in de duinen lag en nu door de kracht der zee vernietigd is.
Reacties: 0
Opwarming van de aarde, verdwijnende eilanden
Bron: Leeuwarder Koerier 7-9-1946
Het voor tien jaar door Russische onderzoekers voorspelde verdwijnen van het Semenofsky-eiland ten noorden van Siberië is een feit geworden. Het verdwijnen van dit uit grondijs, zand en leem opgebouwde eiland is te verklaren, doordat het klimaat in het Noorden elk jaar iets warmer wordt. Het in de nabijheid gelegen Wassilewsetky eiland, dat in 1832 ontdekt werd, was in 1936 al niet meer terug te vinden.
Reacties: 0
Een slechte beurt voor Leeuwarden
Bron: Leeuwarder koerier 3-9-1946
Onlangs heeft een gezelschap van 45 Belgen aan ons land een bezoek gebracht. Dit gezelschap is ook te Leeuwarden geweest en heeft hier overnacht. Na terugkomst in België hebben zij een rapport uitgebracht met daarin een samenvatting van haar bezoek. Over Leeuwarden valt te lezen: "Bevolking in Leeuwarden was opdringerig, floot, lachte en jouwde, hetgeen een onaangename indruk wekte, speciaal opgeschoten jeugd". Voor ouders en opvoeders ligt hier nog een taak, opdat in den vervolge iedere vreemdeling in Leeuwarden zich aangenaam gestemd zal voelen door de ontvangst van de bevolking in het algemeen.
Reacties: 0
Benzinetank
Bron: Vrije Volk 13-9-1946
Een dezer dagen is de grote benzinetank, die de Duitsers op het N.S.-emplacement te Leeuwarden hadden ingegraven, naar een nieuwe plaats van bestemming vervoerd. Onze foto toont het opladen van de tank op de trailer.

Reacties: 0
Hetze tegen Ensemble Dick van Peursen
Bron: Heerenveense Koerier 13-9-1946
Waarschuwing. Door Frits ter Steeg en Tini Gol te Groningen wordt een openlijke hetze tegen mij gevoerd. Zij vertellen dat mijn gezelschap uit NSB-ers zou bestaan. Dit is een pertinente leugen. Aanklacht wegens smaad is door mij bij de politie ingediend. Op mijn voorstellingen zal ik deze zaak met het publiek bespreken.
Reacties: 0
Ondergedoken telefoontoestellen
Bron: Heerenveense Koerier 2-9-1946
In verband met de vacanties is de termijn voor inlevering van ondergedoken telefoontoestellen verlengd tot 1 October a.s. De inlevering moet plaats vinden bij de telefoondienst of bij de postkantoren. Wie na 1 Oct. nog onrechtmatig een telefoontoestel in zijn bezit heeft, is strafbaar.
Reacties: 0
Knapen uit Friesland doen ons de das om
Bron: Leeuwarder Koerier 23-9-1946
Er heeft te Amsterdam gedurende een week een felle veldslag gewoed tussen Prijsbeheersching, politie en CCD enerzijds en de zwarte handelaren anderzijds. Revolvers en gummiknuppels hebben een woordje meegesproken. De gemaakte krijgsgevangenen zijn opgesloten en duizend processen-verbaal zijn opgemaakt."De Amsterdamse Russen (rechercheurs Red.L.K.)kennen wij, maar die knapen uit Friesland, die doen ons de das om,", zoo merkte een gearresteerde zwarthandelaar op.
Reacties: 0
Goede regenjas
Bron: Heerenveense Koerier 2-9-1946
In ruil oude kwaliteit winterjas tegen goede kwaliteit regenjas.
Wed. Jac. de Rook, Parkstraat 64, Lemmer
Reacties: 0
Hooge School Schoenen
Bron: Leeuwarder Koerier 7-9-1946

Reacties: 0
Drachten grootste vlek van de provincie
Bron: Nieuw Friesland 9-7-1946
"Zoo prijkt Dragten, dat uit barre heide is verrezen, en zo tot het grootste vlek der provincie is opgestegen, thans als een schitterende diamant aan de kroone van Friesland. Zoo levert Dragten het voor den gevoeligen mensch treffende schouwspel op van lagchende dreven, die door menschelijke vlijt uit woeste oorden geschapen zijn..." Aldus Jan Gelinde van Blom, destijds notaris in Drachten, in zijn in 1840 verschenen boekje: De opkomst van het vlek Dragten.

Reacties: 0
Wij bidden God dagelijks om ons te beschermen tegen het Christendom
Bron: Nieuw Friesland 21-9-1946
In de serie "De kerk in het volksleven" volgt nu een stuk geschreven door den leider der communistische fractie in de Provinciale Staten den heer G. Roorda. "Vanaf 1911 tot 1915 ging ik naar kerk, mijn hongerende ziel vond daar enig voedsel. Vooral als dominee slechts benaderde het: "wat ge de minste mijner broedren misdoet, hebt ge mij misdaan", of "Hunne harten zijn vereeld door het geld, hunne vorsten zijn afvalligen en metgezellen der dieven".

Reacties: 0